Bouw een Second Brain met Hermes en Obsidian

Als je aan het einde van de dag naar mijn bureau kijkt, tref je dit aan. Een laptop met twaalf open Chrome-tabs "waar ik later nog iets mee moet". Een handjevol aantekeningen in mijn notitieblok. Opgeslagen linkjes in de saved messages van Telegram, Apple Notes en de bookmarks van X. Soms gaat er een wekker af die ik met een reden gezet heb, maar ik kan me die reden niet meer herinneren op het moment dat hij afgaat.

Het resultaat is een berg ongestructureerde informatie, opgeslagen in verschillende systemen met één overeenkomst: het is tijdrovend om die informatie daadwerkelijk te vinden wanneer ik die nodig heb.

Dit was de reden dat ik in 2022 gegrepen werd door het concept van een second brain. Een plek waar je informatie op zo'n manier opslaat dat je die daadwerkelijk terug kunt vinden op het moment dat je die nodig hebt. Helaas bleek het verwerken van de informatie een doodsaaie klus te zijn. Elk opgeslagen item moet namelijk netjes gelabeld en in de juiste map worden geplaatst. Ik voelde me meer boekhouder dan ondernemer. Mijn second brain stierf een stille dood.

Tot de komst van AI. Tegenwoordig hebben we agents die 24/7 aanstaan, modellen die slim genoeg zijn om items te labelen en tools die data netjes opslaan.

De afgelopen drie maanden heb ik gewerkt aan de reïncarnatie van mijn second brain. Na het lezen van deze gids:

• Heb je een second brain in Obsidian: data die van jou is, niet opgesloten bij één tool of AI-leverancier
• Ligt er een contract in je vault dat vastlegt hoe agents met je notities om mogen gaan, zodat je het saaie werk delegeert zonder de controle te verliezen
• Kan je via een Telegram-berichtje of voice note items toevoegen, die Hermes Agent automatisch netjes voor je organiseert
• Kan je met Claude Code of Codex je verzameling bevragen: patronen vinden, en er iets nieuws mee maken

Wat is een second brain?

In mijn ogen: een plek waar je interessante dingen die je in je leven tegenkomt gemakkelijk op kunt slaan en later even gemakkelijk weer kunt terugvinden als je ze nodig hebt. In 2022 is het erg populair geworden door het boek van Tiago Forte.

Ik heb het boek gelezen en wat mij vooral is bijgebleven, is het CODE-systeem. Dat staat voor Capture, Organize, Distill en Express.

• Capture: iets vastleggen op het moment dat het relevant is.
• Organize: zorgen dat het consequent wordt opgeslagen en teruggevonden kan worden.
• Distill: uit je verzameling halen wat je op dat moment nodig hebt: de kern, een verband, een patroon, of gewoon die ene notitie.
• Express: die kennis gebruiken voor een keuze, planning, tekst of ander resultaat.

Ik zal twee voorbeelden geven van hoe ik dit in 2022 heb geprobeerd te gebruiken. Het eerste is mijn leeslijst. Ik hou van lezen en ik raad andere mensen graag goede boeken aan, dus een lijstje met wat ik las en wat ik ervan vond is goud waard.

In de Capture-fase leg je het boek vast dat je wilt lezen: titel, auteur, status: 'want to read'. In de Organize-fase noteer je dat je begonnen bent en sla je je aantekeningen op. In de Distill-fase komt je oordeel: wat vond ik ervan, welke rating krijgt het? En Express was voor mij meestal: op basis van het uitgelezen boek een nieuw boek zoeken.

Het tweede voorbeeld was het vastleggen van tweets die ik interessant vond voor mijn werk: het maken van podcasts. Het grote verschil met de boekenlijst is de hoeveelheid tweets die ik bookmarkte. Voor elke tweet die ik bookmarkte, kwam er een handeling bij: de URL kopiëren en plakken in mijn second brain. Met andere woorden: de Capture-handeling kostte al veel moeite.

De eerste weken hield ik dat goed vol. Maar toen ik in de Organize-stap alle tweets moest ordenen, labelen en in de juiste map zetten, was ik er snel klaar mee. Het was simpelweg te veel werk. Daardoor kwam ik nooit toe aan de Distill- en Express-fase.

Hoe deed ik dat dan voor mijn podcast? Dat deed ik door elke week mijn complete lijst met bookmarks te doorlopen en de interessantste bookmarks in het draaiboek voor de podcast te zetten. Eigenlijk voerde ik de Distill- en Express-handelingen zelf uit en sloeg ik de Organize-stap over.

Je snapt wel: dat kost veel tijd. Op wekelijkse basis is dit nog wel vol te houden. Maar als ik een bookmark terug moest vinden die ik een aantal maanden geleden had opgeslagen, kostte dat me veel tijd en in sommige gevallen kon ik de bookmark helemaal niet meer terugvinden.

Wat agents hebben veranderd

Taalmodellen zijn verdomd goed in het lezen, interpreteren en schrijven van tekst. Laat dat nou precies het gedeelte van CODE zijn waar ik een broertje dood aan had. Laten we eerst even de definities op een rijtje zetten.

Een model is het taalmodel dat tekst interpreteert en een antwoord genereert: het brein. De modelprovider is de dienst die dat model aanbiedt en je verzoek verwerkt. Een agent of harnas is de applicatie eromheen die het model gereedschap geeft: het lichaam. Dankzij dat lichaam kan het model bijvoorbeeld bestanden zoeken, een terminalcommando uitvoeren of, na jouw toestemming, een notitie schrijven.

Dit betekent dat de agent meteen kan helpen bij de Capture- en Organize-stappen zodra ik iets wil vastleggen in mijn second brain. Ik zal je een voorbeeld geven uit mijn eigen leven.

Ik kwam laatst op Instagram een leuke nieuwe broodjeszaak in Rotterdam tegen. De broodjes zagen er goed uit, dus ik besloot dat ik hier wel een keer langs wilde gaan. Ik kopieerde de link en stuurde die via Telegram naar mijn agent.

Nieuwe broodjeszaak in rotterdam levito. Wil ik proberen. Zoek op op google maps en zet in vault. Maak een label places oid aan als dat er nog niet is of iets anders dat past

Ik stopte mijn telefoon in mijn broekzak en ging door met mijn leven. Capture-fase afgerond.

Op de achtergrond opende mijn agent de link, zocht hij het Google Maps-profiel van de broodjeszaak, haalde hij het adres op, voegde hij tags toe en sloeg hij alles netjes op in mijn second brain. De agent voert dus eigenlijk de Capture- en Organize-fases tegelijk uit.

Eindelijk een goed georganiseerd second brain! Dat opent nieuwe deuren. Toen ik een paar weken geleden voor een dichte deur van mijn favoriete lunchzaakje stond, bedacht ik opeens dat ik een tijd terug een leuke broodjeszaak had opgeslagen. Juist ja, die uit de vorige alinea.

Normaal gesproken zou ik op moeten zoeken welke zaak dat ook alweer was, met als risico dat ik die zaak helemaal niet meer kan terugvinden. Nu stuurde ik een voice note naar mijn agent:

Favoriete broodzaak van Rotterdam is dicht. Heb ik nog eens in een vault in Obsidian staan, waar ik al ga lunchen? Volgens mij iets in het centrum van Rotterdam had ik laatst opgeslagen, dacht ik.

Het leuke is dat een agent prima wijs wordt uit mijn vage voice note. Ik kreeg vrijwel direct dit bericht terug:

Goed, de nieuwe zaak bleek op maandag ook dicht. Geen idee dus of ze lekkere broodjes hebben, maar ik denk dat het voordeel duidelijk is. Met een agent worden ook de Distill-fase (het vinden van informatie wanneer je die nodig hebt) en de Express-fase (acteren op die informatie) een stuk makkelijker.

Echt interessant wordt het als die informatie daarna begint te compounden. Stel dat die broodjeszaak wél open was geweest. Dan had ik er een broodje gegeten en achteraf aan mijn agent verteld of het de moeite waard was. Doe dat bij elk restaurant waar je eet en binnen een paar maanden heb je een persoonlijke lijst met de beste plekken in Rotterdam. Een spontaan "zullen we ergens wat eten?" eindigt dan niet meer in het eindeloze "ja maar wáár dan", maar in een simpele keuze uit restaurants waarvan je zeker weet dat je ze goed vindt.

Wat heb je nodig?

Laten we aan de slag gaan. In deze gids staan de volgende tools centraal.