🤖
Deze samenvatting is door AI geschreven op basis van een podcast gemaakt door mensen. We zijn niet voor niets een AI podcast. Hou er dus rekening mee dat er soms een foutje doorheen kan glippen.

Beluister Turing Station op Spotify | Apple Podcasts | YouTube.

Wat doe je als bouwen niet langer de bottleneck is, maar je eigen ideeën? Die vraag drong zich deze week aan ons op. Fable 5 is terug, lokale model op je laptop blijken verrassend capabel, en ondertussen worstelt de politiek met de vraag wat ze hier eigenlijk mee moet. Tijd om alles op een rij te zetten.

TL;DR

  • [00:03:00] Fable 5 is terug tot 12 juli: gebruik het als orchestrator met Sonnet 5-subagents, zet reasoning op medium — je ideeën zijn de bottleneck, niet het model.
  • [00:25:00] De initiatiefnota van Volt stelt de juiste vragen, maar serieus AI-beleid heeft vier sporen nodig: diplomatie, geopolitiek en autonomie nú, sociaal-economisch beleid als als-dan-programma.
  • [00:50:00] Stanford-studie: 71,3% van de vragen aan ChatGPT kan een lokaal model op je laptop of telefoon ook beantwoorden — in 2023 was dat nog 23%.
  • [01:12:00] Op de Turing Line stappen we uit bij Babbage Station: de Analytical Engine uit 1837 was op papier al Turing complete.

Fable 5 is terug — en wij hebben onze budgetten opgemaakt

Precies na de vorige aflevering ging de toegang tot Fable 5 weer open, inmiddels verlengd tot 12 juli. Niet uit goedheid: OpenAI rolt de volledige GPT-5.6-familie uit (Sol, Terra en Luna) en Grok 4.5 werd aangekondigd. De concurrentiestrijd is in volle gang, en wij profiteren. Bart heeft twee volle dagen met Fable gewerkt en van zijn $200-abonnement ruwweg $1.200 aan API-credits verstookt. Het resultaat: een geoptimaliseerde mediaserver, een eigen website, en het meest indrukwekkende — een complete pipeline die 150 podcastafleveringen downloadt, transcribeert via ElevenLabs, verbetert via OpenRouter en doorzoekbaar online zet. Toen de credits op waren, stopte Fable niet, maar verzon hij een manier om door te gaan met het doel.

Onze praktische lessen: het is geen magie, gebruik subagents slim (laat Fable orchestreren en Sonnet 5 implementeren, dat scheelt enorm veel tokens) en medium reasoning is vrijwel altijd genoeg. De echte vraag is niet meer óf je iets kunt bouwen, maar wát je wilt bouwen. Ethan Mollick zei het al: je bent waarschijnlijk niet ambitieus genoeg in wat je Fable toevertrouwt.

Wat is serieus AI-beleid? De politiek moet nú kiezen

Laurens Dassen (Volt) publiceerde een initiatiefnota over AI, inclusief een AI-belasting voor bedrijven die mensen vervangen door AI. Goed dat het vraagstuk serieus genomen wordt — dat hoor je lang niet overal. Maar de nota schiet tekort waar de moeilijke afwegingen beginnen: datacenters zijn slecht voor het milieu én noodzakelijk voor soevereiniteit. Die wrijving moet je onder ogen zien, niet wegschrijven.

Wij zien vier sporen: diplomatie, geopolitiek, autonomie en het maatschappelijk-economische vlak. De eerste drie moet je nú starten — dat kan preventief. Voor het vierde weet je simpelweg nog niet of, hoe en waar de problemen neerslaan. Daar pleiten wij voor een als-dan-instrumentarium: als dit gebeurt, dan reageren we zó. Het nieuwe document van Buitenlandse Zaken over de Nederlandse internationale AI-strategie verraste ons positief — goede diagnose, goede vragen — maar de olifant in de kamer blijft: er wordt niets gebouwd, niets geïnvesteerd. Waar zijn de Europese frontier models en de eigen datacenters?

Waarom 71,3% van je ChatGPT-vragen ook op je laptop kan

Een Stanford-studie (Intelligence per Watt) laat zien dat de beste lokale setup — een Apple M4 Max met GPT-OSS 120B — 71,3% van echte ChatGPT-vragen accuraat beantwoordt. In 2023 was dat 23%, in 2024 48%. De efficiëntie per joule is in twee jaar achttien keer beter geworden. Wat we nu doen is Einstein vragen wat één plus één is: simpele vragen naar reusachtige modellen sturen. Een hybride systeem dat simpele vragen lokaal afhandelt en complexe naar de cloud routeert, bespaart 80% energie. Wij schatten dat over drie tot vijf jaar 90% van de inference on-device gebeurt op nieuwe apparaten.

Zelf proberen? Download LM Studio op je laptop of Edge Gallery op je telefoon, en gebruik Ollama als je ertegen wilt programmeren. Hugging Face laat je nu filteren op jouw hardware. Wees gewaarschuwd: lokale reasoning-modellen kunnen eindeloos in rondjes lopen — precies het soort ontsporing die de orchestrator van ChatGPT of Claude normaal onzichtbaar voor je afvangt.

Babbage Station: de computer werd in de 19e eeuw al uitgevonden

Op de Turing Line stappen we uit bij Charles Babbage, geboren in 1791. Zijn Difference Engine moest foutloos rekenen én afdrukken — hij zag hem nooit werken, maar toen het Science Museum in Londen hem tussen 1985 en 2002 naar zijn tekeningen bouwde, werkte hij precies zoals ontworpen. Nog belangrijker: zijn Analytical Engine uit 1837, geïnspireerd op ponskaarten uit weefgetouwen, was de eerste machine waarvan het gedrag veranderde door instructies. Geheugen, invoer, verwerking, uitvoer — op papier al Turing complete, ruim een eeuw voordat Turing zijn test bedacht. Volgende halte: Lovelace Station.

📡
Help Turing Station groeien
We zijn net begonnen en willen vooral meer mensen bereiken. Ken je iemand die dit ook leuk vindt? Stuur de aflevering door — bijvoorbeeld door turingstation.nl te delen. Dat helpt ons op dit moment het meest.

Bronnen

Fable 5 is back

Politiek moet nú ingrijpen

AI op je laptop of telefoon

Turing Line, Babbage Station

Timestamps

[00:00:00] - Intro
[00:03:00] - Fable
[00:25:00] - Politiek moet nu ingrijpen
[00:50:00] - AI op je laptop of telefoon
[01:12:00] - The Turing Line: Babbage Station